Жазылу
Қазақстандықтар қаржысын үнемдей бастады және жинағын долларға ауыстырып жатыр
Жыл басынан бері, оның ішінде ҚҚС мөлшерлемесін 12%-дан 16%-ға дейін көтеруді қарастыратын жаңа Салық кодексі күшіне енгеннен кейін, қазақстандықтар шығындарын қысқартып, үнемдей бастаған. Бұл туралы Demoscope зерттеуінде айтылған.
Сауалнамаға қатысқандардың 77,6%-ы жыл басынан бері шығындарының артқанын айтқан. Оның ішінде 54,4%-ының шығыны айтарлықтай көбейген. Ал 16%-ы шығындарының өзгермегенін мәлімдеген.
Мұндай жағдайда көптеген азаматтар үнемдеуге мәжбүр. Көбіне үнемдеу мына салаларда байқалады:
азық-түлік өнімдері – 44,5%,
киім-кешек пен аяқ киім – 36,1%,
кафе, мейрамхана және тағам жеткізу қызметтері – 25,8%,
ойын-сауық – 23,2%.
Сонымен қатар қазақстандықтардың 24,2%-ы ешнәрседен үнемдемейтінін айтқан.
Жаңа Салық кодексінің күшіне енуі азаматтарға басқа да қиындықтар туғызған:
26,3% қаржылық тұрақтылығы үшін көбірек алаңдай бастаған;
16,2% жаңа ережелердің күрделілігінен қолайсыздық сезінген;
15%-ының нақты табысы (инфляцияны есептегенде) азайған;
5,1% жұмысынан айырылып қалудан қауіптенеді.
Ал 16,6% респондент жаңа Салық кодексінен ешқандай қиындық көрмегенін айтса, 11,4% оның қабылданғанын мүлде естімеген.
Сауалнама нәтижесіне сәйкес, 65% қазақстандық ҚҚС-тың көтерілуі болашақта өмір сапасын нашарлатады деп санайды. Оның ішінде 40,5% жағдай айтарлықтай нашарлайды деп есептейді. Ал 8,2% керісінше өмір жеңілдейді деп ойласа, 13,3% еш өзгеріс болмайды деп санайды.
Өткен жылдың қарашасында, жаңа Салық кодексі талқыланып жатқан кезде, оған күмәнмен қарағандардың үлесі 61,4% болған. Сол кезде 32,4% өмір сүру қатты нашарлайды деп болжаған.
Жаңа Салық кодексінде ҚҚС-ты көтерумен қатар:
өзін-өзі жұмыспен қамтығандар мен жеке кәсіпкерлерге арналған салық режимдерін реформалау,
жеңілдетілген декларация режимін жою,
биржалық операциялардан түсетін табысқа салынатын салықты 10%-дан 5%-ға дейін төмендету, бірақ көптеген жеңілдіктерді алып тастау қарастырылған.
Ресми статистикаға сәйкес, ҚҚС көтерілгеннен кейін жылдық инфляция баяулаған (ақпанда – 11,7%, желтоқсанда – 12,3%). Бірақ айлық инфляция керісінше өскен (1,1% қарсы 0,9%).
Қазақстан Ұлттық банкінің мәліметінше, ақпанда сауалнамаға қатысқан азаматтардың тек 25,4%-ы ғана жеке жинағы бар екенін айтқан. Оның ішінде 35,6% ақшасын қолма-қол сақтауды жөн көреді.
Бір қызығы, солардың 48%-ы жинағын доллармен сақтайды. Жыл басынан бері бұл көрсеткіш 17,1 пайызға өскен.
