Дипфейк: ІІМ азаматтарды жалған инвестициялық схемалардан сақтануға шақырды
Жасанды интеллект технологияларының қарқынды дамуы интернет кеңістігін жеңілдетумен қатар, киберқылмыстың жаңа түрлерінің пайда болуына да жол ашты.
Соңғы уақытта Қазақстанда өзін инвестициялық кеңесші немесе қаржы маманы ретінде таныстыратын алаяқтардың әрекеті жиілеп, олар азаматтарды жалған табыс көздеріне ақша салуға итермелейтін күрделі схемаларды қолдана бастаған. Осыған байланысты Ішкі істер министрлігі тұрғындарды цифрлық қауіпсіздік талаптарын сақтауға және күмәнді қаржылық ұсыныстарға сын көзбен қарауға шақырды.
Ведомствоның мәліметінше, қаскөйлер әлеуметтік желілер мен түрлі мессенджерлерде жасанды интеллект көмегімен дайындалған бейнематериалдарды пайдаланып, қоғамға танымал адамдардың бейнесін қолдан жасау арқылы азаматтардың сеніміне кіруге тырысады. Мұндай роликтерде белгілі тұлғалар инвестициялық платформаларды немесе қаржы жобаларын ұсынып жатқандай әсер қалыптастырылады. Алайда бұл бейнелердің шынайы адамдарға ешқандай қатысы болмайды.
Алаяқтық схемасының келесі кезеңінде жәбірленушілермен байланысқа шыққан адамдар өздерін қаржы кеңесшісі, брокер немесе инвестициялық сарапшы ретінде таныстырады. Олар қысқа уақыт ішінде жоғары кіріс табуға мүмкіндік бар екенін айтып, арнайы қосымша орнатуды, белгісіз интернет-парақшаларға тіркелуді немесе белгілі бір шоттарға қаражат аударуды ұсынады. Кей жағдайда азаматтарға инвестициялық есепшот ашу, қаржыны көбейту немесе алғашқы пайданы рәсімдеу деген желеумен бірнеше рет ақша жіберуге кеңес беріледі.
Тәжірибе көрсеткендей, қаражат аударылғаннан кейін байланыс бірден үзіліп, уәде етілген пайда ешқашан түспейді. Бұған қоса, кейбір алаяқтар алғашқы аударымнан кейін де әрекетін тоқтатпай, «салық төлеу», «сақтандыру рәсімі», «комиссиялық алым» немесе «қаражатты шешіп алу үшін қосымша төлем қажет» деген түрлі сылтаумен азаматтардан қайта-қайта ақша талап етеді. Нәтижесінде жәбірленушілер әлдеқайда көп қаржысынан айырылып жатады.
Ішкі істер министрлігі мұндай құқық бұзушылықтардың әрбір дерегі бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеру жүргізіліп жатқанын хабарлады. Қазіргі уақытта құқық қорғау органдары интернет арқылы әрекет ететін қылмыстық топтарды анықтау, олардың қаржылық арналары мен жалған платформаларын бұғаттау, сондай-ақ заңсыз табысты жылыстату тетіктерін тоқтату бағытында кешенді жұмыстар жүргізуде.
Киберқылмысқа қарсы іс-қимыл бөлімшелері азаматтарға қаржылық шешім қабылдағанда ерекше сақ болуға кеңес береді. Мамандар кепілдендірілген әрі қысқа мерзімде мол табыс уәде ететін ұсыныстардың басым бөлігі алаяқтық белгілеріне ие екенін ескертеді. Белгісіз адамдар жіберген сілтемелерді ашпау, тексерілмеген мобильді қосымшаларды жүктемеу, жеке және банк деректерін бөгде адамдарға бермеу, сондай-ақ инвестиция салмас бұрын компанияның заңды қызметін ресми ақпарат көздері арқылы мұқият тексеру маңызды.
Егер азаматтар интернет арқылы жасалған қаржылық алаяқтыққа тап болса немесе осындай әрекеттер туралы мәліметке ие болса, құқық қорғау органдарына немесе 102 арнасына дереу хабарласуы қажет. Мамандардың айтуынша, цифрлық кеңістіктегі қауіпсіздік ең алдымен әр адамның жеке сақтығына байланысты. Сондықтан күмәнді ұсыныстарға асығыс сенбей, кез келген қаржылық операцияны тек ресми әрі сенімді платформалар арқылы жүзеге асыру – алаяқтардың құрбаны болмаудың ең тиімді жолы.
