Мемлекеттің жүйелі іс-қимылы Маңғыстаудағы төтенше жағдайдан кейінгі ахуалды оң бағытқа бұрды – сарапшы
Саяси сарапшы Ғазиз Әбішов Каспийдегі әскери оқу-жаттығу кезінде болған трагедиядан кейінгі мемлекеттік органдардың коммуникациясына талдау жасады.
Оның пікірінше, алғашқы күндері ақпарат таратуда қиындықтар болғанымен, 29 қыркүйекке қарай билік ақпараттық кеңістіктегі бастаманы өз қолына алған.
Әбішов трагедияның алғашқы екі күнінде – 24-25 қыркүйекте қоғамда алаңдаушылық басым болғанын атап өтті. Жұрт қанша адамның қаза тапқанын, із-түзсіз кеткендердің тағдырын, іздеу-құтқару жұмыстарының қалай жүріп жатқанын білгісі келді.
Сарапшының бағалауынша, осы кезеңде әскерилер қоғаммен тиісті деңгейде коммуникация орната алмаған.
Ал 26 қыркүйектен бастап ақпараттық күн тәртібі өзгере бастаған. Қоғам «не болды?» деген сұрақтан «неге бұлай болды?», «кім жауап береді?», «бұдан кейін не өзгереді?» деген мәселелерге көшкен.
Әбішов 27 қыркүйекті мемлекеттік коммуникациядағы бетбұрыс кезеңі деп бағалайды. Оның айтуынша, бұған президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың трагедияға қатысты мәлімдемелері мен қабылданған шешімдер әсер еткен.
Сарапшы президенттің оқиғаны армиядағы жүйелі кемшіліктермен байланыстырып, Қорғаныс министрлігінің басшылығына қатысты кадрлық шешім қабылдағанын және әскери реформалар жоспарын әзірлеуге он күн мерзім бергенін атап өтті. Жоспарда қорғаныс шығындарының тиімділігі, кадр іріктеу жүйесі, басқаруды жаңғырту, цифрландыру, кәсіби даярлық пен әскери қызметшілердің қауіпсіздігі секілді бағыттар қамтылған.
Әбішовтің пікірінше, 28 қыркүйектен бастап биліктің ақпараттық ұстанымы «трагедия болды – мемлекет қорытынды шығарды – жүйелі өзгерістер басталады» деген арнаға ауысқан.
Ол осы аралықта қаза тапқандар мен зардап шеккендердің отбасыларына көмек көрсету, тергеу жүргізу, кадрлық шешімдер қабылдау және армияны реформалау мәселелері мемлекеттік деңгейде алдыңғы қатарға шыққанын жазады.
Сарапшы әлеуметтік желілердегі пікірталас әлі де жалғасып жатқанын айтады. Алайда алғашқы күндердегі эмоциялық реакция біртіндеп мемлекеттік органдар мен жекелеген қоғам өкілдерінің әрекетін бағалауға ауысқан. Мәселен, боксшы Жанқош Тұраровтың жаңа қорғаныс министрін құттықтаған жазбасы Threads қолданушыларының сынына ұшыраған.
Әбішовтің пайымдауынша, 29 қыркүйекке қарай мемлекет алғашқы күндермен салыстырғанда ақпараттық тұрғыдан анағұрлым орнықты позицияға шыққан. Трагедияның ауқымы анықталды, іздеу операциясы аяқталды, отбасыларға көмек көрсетілді, күдіктілер анықталып, қылмыстық тергеу жалғасып жатыр. Сонымен бірге президент оқиғаға баға беріп, кадрлық шешімдер қабылдады және армияны реформалаудың негізгі бағыттарын белгіледі.
«Қазір билік 24-25 қыркүйектегідей қорғаныс позициясында емес, президенттің 27 қыркүйектегі шешімдерінен кейін айтарлықтай бастамаға ие болды», – деген мазмұнда қорытынды жасайды сарапшы.
Сонымен бірге Әбішов бұл бастаманы сақтап қалу үшін мемлекеттік органдар президент тапсырмаларының нақты орындалуын қоғамға көрсетуі керек деп есептейді. Оның пікірінше, реформалардың нәтижесі көрінген жағдайда билік қоғамдық күн тәртібін қалыптастырып қана қоймай, қоғамның мемлекеттік институттарға деген сеніміне де ықпал етуі мүмкін.
