Иран АҚШ-пен келіссөз жүргізуден бас тартып, Орталық Азияның транзиттік жоспарларына қауіп төндіріп отыр

Иран басшылығы АҚШ-тың келіссөздер жүріп жатқаны туралы ақпаратын жоққа шығарып, Вашингтонды жалған мәлімет таратуды тоқтатуға шақырды.

Иран Ұлттық қауіпсіздік жоғары кеңесінің хатшысы Мохсен Резаи АҚШ-тың Иранға қарсы текетіресі америкалық билік жүйесіне ауыр соққы болғанын мәлімдеді. Оның айтуынша, Вашингтон Тегеранның жеті негізгі талабын сөзсіз қабылдап, ойдан шығарылған дипломатиялық байланыстар туралы ақпарат таратуды доғаруы керек.

Сонымен қатар Тегеран Оңтүстік Кавказдағы жағдайға қатысты да қатаң ұстанымын білдірді. Иранның бұрынғы сыртқы істер министрі Әли Акбар Велаяти Армения премьер-министрі Никол Пашинянның саясатын сынға алды. Ол TRIPP жобасы (Зангезур дәлізі) бойынша келісімді ратификациялауды Армения халқының мүддесіне қайшы әрі аймақ тұрақтылығына қауіп төндіретін қадам деп бағалады.

Велаятидің пікірінше, Батыстың Армения мен Иран шекарасына орнығуға және Иран аумағын айналып өтетін бағыт құруға талпынысы Тегеранның қатаң қарсылығына тап болады.

Бұл жағдай Қазақстанға қалай әсер етуі мүмкін?

Иранның ұстанымы Орталық Азия елдерінің, әсіресе Қазақстанның транзиттік жоспарларына әсер етуі ықтимал. Қазақстан сауда бағыттарын әртараптандыруға және Орта дәлізді дамытуға басымдық беріп отыр. Алайда бұл бағыттың тиімділігі Оңтүстік Кавказдағы транзиттік жолдардың тұрақтылығына тікелей байланысты.

Авторлар Тегеранмен арадағы ықтимал текетірес Қазақстанға дипломатиялық және экономикалық шығын әкелуі мүмкін деп санайды. Сондықтан Астана көлік-логистика стратегиясын қалыптастыру кезінде Иранның аймақтағы мүдделерін де ескеруі қажет деген пікір білдірген.