Президент Жолдауы: Қазақстанның көлік жүйесінде қандай өзгерістер болып жатыр?
Қазақстанда автомобиль жолдары, теміржол және әуе қатынасын дамытуға бағытталған ірі жобалар жүзеге асырылып жатыр.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Жолдауында берілген тапсырмалар аясында Үкімет көлік инфрақұрылымын жаңғыртып, өңірлер арасындағы байланысты жақсартуға және халықаралық транзиттік бағыттарды дамытуға басымдық беруде. Соңғы үш жылда елімізде 19 мың шақырымнан астам автомобиль жолы салынып, жөнделген.
Үкіметтің мәліметінше, 2023-2025 жылдары Қазақстанда 19,1 мың шақырым автомобиль жолында құрылыс, реконструкциялау және жөндеу жұмыстары жүргізілген. Оның 5,6 мың шақырымы 2023 жылы, 7,3 мың шақырымы 2024 жылы, ал 6,2 мың шақырымы 2025 жылы қамтылды.
Биыл да жол құрылысы жалғасуда. 2026 жылы 11 мың шақырымнан астам жолды салу және жөндеу жұмыстары жоспарға енгізілген. Оның ішінде республикалық және жергілікті маңызы бар жолдар бар.
Жол инфрақұрылымының жаңаруы жолаушылар тасымалына да әсер еткен. Ұлттық статистика бюросының дерегінше, 2023 жылы автомобиль көлігімен 1,5 млрд адам тасымалданса, 2025 жылы бұл көрсеткіш 1,9 млрд адамға жеткен.
Астананы батыс өңірлермен байланыстыратын жаңа жол салынады
Елдегі ірі инфрақұрылымдық жобалардың бірі – "Орталық – Батыс" автомобиль дәлізі. Ұзындығы 896 шақырым болатын бағыт Астананы Арқалық пен Ырғыз арқылы еліміздің батыс аймақтарымен байланыстыруға арналған.
Сонымен қатар Қызылорда – Жезқазған, Ақтөбе – Ұлғайсын және Жезқазған – Қарағанды автожолдарын жаңғырту жұмыстары жалғасып жатыр.
Үкімет 2029 жылға дейін республикалық жолдардың 97 пайызын, ал жергілікті жолдардың 94 пайызын нормативтік талаптарға сәйкес жағдайға келтіруді жоспарлап отыр.
Теміржол мен әуе қатынасы кеңейіп келеді
Соңғы бес жылда Қазақстанда 911 шақырым жаңа теміржол салынған. Қазір тағы 800 шақырым теміржол құрылысы жүріп жатыр. Бұған қоса, қолданыстағы 2,6 мың шақырым теміржол желісін жаңғырту көзделген.
2023-2025 жылдары теміржол көлігімен 60,2 млн жолаушы тасымалданды. Ал 2026 жылдың басынан бері "Жолаушылар тасымалы" компаниясының пойыздарын 7,5 млн адам пайдаланған.
Азаматтық авиация саласында да жаңа бағыттар ашылуда. 2026 жылдың қыркүйегіндегі жағдай бойынша елімізде аптасына 890 рейс орындалып, ішкі әуе қатынасы 60-қа жуық бағытты қамтыған.
Биыл Арқалық әуежайы қалпына келтіріліп, Астана, Алматы және Қостанай қалаларымен әуе байланысы жаңартылды. Астанадан Арқалыққа ұшу уақыты шамамен 40 минутты құрайды.
Сондай-ақ елордадан Алматы, Ақтау, Ақтөбе және Үржар бағыттарына қосымша рейстер ұйымдастырылған.
2029 жылға дейін Астана мен еліміздің басқа да ірі қалаларындағы әуежай инфрақұрылымын жаңғырту жоспарланған.
Цифрлық технологиялар жүк тасымалын жылдамдатты
Президент Жолдауында айқындалған цифрландыру міндеттері көлік саласында да жүзеге асырылып жатыр.
Мәселен, теміржолда пойыздардың қозғалысын нақты уақыт режимінде бақылауға мүмкіндік беретін онлайн сервис іске қосылды. Сонымен қатар жолаушылар пойыздарын спутниктік интернетпен жабдықтау жұмыстары жүргізілуде.
Халықаралық жүк тасымалында да жаңа технологиялар қолданылып жатыр. Транскаспий көлік дәлізінде Қазақстан, Әзербайжан және Грузияның теміржол жүйелерін біріктіретін Digital Trade Corridor платформасы енгізілді.
Ал Tez Customs цифрлық жүйесі арқылы кедендік транзитті рәсімдеу уақыты 8 сағаттан 30 минутқа дейін қысқарған.
Үкімет дерегінше, қабылданған шаралардың нәтижесінде Транскаспий бағыты бойынша Қытайдан Грузия мен Түркия порттарына жүк жеткізу мерзімі бұрынғы 38 тәуліктен 13–17 тәулікке дейін азайған.
Осылайша, Қазақстанда көлік инфрақұрылымын жаңарту автомобиль жолдарын жөндеумен ғана шектелмей, теміржол, авиация және халықаралық логистика салаларын да қамтып отыр. Үкімет алдағы жылдары өңірлер арасындағы көлік қатынасын жақсартып, транзиттік бағыттардың өткізу қабілетін арттыруды көздейді.
