Трамп Израиль мен «Хезболла» арасындағы бітімді жариялады
Дональд Трамп Израиль мен Ливандағы «Хезболла» қозғалысы арасында 10 күндік бітім жарияланғанын мәлімдеді.
Бұл туралы ол 16 сәуір күні өзіне тиесілі Truth Social желісінде хабарлаған.
АҚШ президентінің айтуынша, бітім түн ортасынан бастап күшіне еніп, он күнге созылады. Бұл келісімге дейін Трамп Жозеф Аун және Биньямин Нетаньяхумен келіссөздер жүргізген. Ол екі ел көшбасшысын Ақ үйге кездесуге шақырды.
Алғашында «Хезболла» бұл мәлімдемеге ресми пікір білдірмеген. Кейін қозғалыстың парламенттегі өкілі Ибрагим әл-Муссауи AFP агенттігіне бітімді «сақтықпен» орындайтынын айтқан. Оның сөзінше, бұл тек Израиль тарапынан толық әскери әрекеттер тоқтатылған жағдайда ғана мүмкін.
Израиль әскері Ливанның оңтүстігінде қалуы мүмкін
Израильдік БАҚ-тың хабарлауынша, Нетаньяху армияға бітім кезеңінде де Ливанның оңтүстігіндегі құрлық күштерін қалдыруды тапсырған. Алайда бұл ақпарат ресми түрде расталмаған.
Бұған дейін Израиль билігі бітімге қатысты нақты позиция білдірмеген. Кейін Нетаньяху министрлерге Трамптың өтінішін орындап, уақытша бітімге келіскенін жеткізгені айтылды.
АҚШ бейбіт келісімге жол ашпақ
Трамп вице-президент Джей Ди Вэнс, мемлекеттік хатшы Марко Рубио және Біріккен штабтар комитетінің төрағасы Дэн Кейнге Израиль мен Ливанмен бірге ұзақмерзімді бейбіт келісімге жұмыс істеуді тапсырды.
Бұл келісімге дейін Вашингтонда қарсылас тараптардың елшілері ондаған жылдардан кейін алғаш рет тікелей саяси келіссөздер жүргізген.
Қарулы қақтығыс ақпан айының соңында АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы әскери әрекеттерінен кейін күшейе түсті. Наурыздан бастап «Хезболла» Израильге зымыран шабуылдарын қайта бастаған. Бұл – Иранның жоғарғы жетекшісі Әли Хаменеи қаза тапқаннан кейінгі жағдаймен байланысты.
Израиль бұған жауап ретінде Ливан аумағына жаппай әуе соққыларын жасаған. Соғыс Ливанның оңтүстігі мен шығыс өңірлерін, сондай-ақ Бейрут қаласы мен оның маңын қамтыды.
Ливан Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, қақтығыс салдарынан шамамен 2200 адам қаза тапқан, олардың арасында әйелдер мен балалар да бар. Израиль армиясы наурыздан бері «Хезболланың» 1700-ден астам жауынгері жойылғанын мәлімдеді. Бейбіт тұрғындар арасындағы нақты шығын белгісіз.
Бір миллионнан астам адам босқынға айналды
Ливан үкіметінің дерегінше, бір миллионнан астам адам өз үйлерін тастап кетуге мәжбүр болған. Қираған аудандарда жүздеген мың адам қайтып оралу мүмкіндігін күтіп отыр.
«Хезболлах» Ливанда ұзақ уақыттан бері «мемлекет ішіндегі мемлекет» ретінде әрекет етіп, Иранның негізгі одақтастарының бірі саналады.
Алдыңғы бітім неге нәтиже бермеді
Израиль мен «Хезболла» 2024 жылы да ашық соғыс жүргізген. 2025 жылғы қарашада жарияланған бітімге қарамастан, тараптар бір-бірін үнемі келісімді бұзды деп айыптап келген. Израиль әскері Ливан аумағына соққы беруді тоқтатпаған.
Сол келісім бойынша «Хезболла» қарудан бас тартуы тиіс болған. Алайда Израиль Ливан билігін бұл міндетті орындай алмады деп айыптап, мәселені әскери жолмен шешуге көшкен.
