Қазақстанда екінші жолбарыс табиғатқа жіберілді
Алматы облысындағы "Іле-Балқаш" мемлекеттік табиғи резерватына Амур атты еркек жолбарыс жіберілді.
Бұл – Қазақстанда жабайы табиғатқа қайтарылған екінші жолбарыс.
31 қазанда табиғатқа жіберілген Амур жолбарысы Қазақстанда жойылып кеткен жыртқыштың популяциясын қалпына келтіру бағдарламасы аясында Ресейден жеткізілген.
Министрлік мәліметінше, жолбарыс бірнеше ай бойы резерваттағы арнайы бейімдеу қоршауында ұсталған. Осы уақыт ішінде мамандар оның денсаулығын, аң аулау қабілетін, өздігінен қорек табуын және адамға жақындаған кездегі әрекетін бақылаған.
Тексеру нәтижесінде Амурдың табиғи ортада өздігінен өмір сүруге дайын екені анықталған. Жолбарыстың қозғалысын бақылау үшін оған спутниктік қарғыбау тағылған.
Алғашқы жолбарыстың аты – Үміт
Бұған дейін, 2026 жылғы 31 шілдеде, Қазақстанда 70 жылдан астам уақыттан кейін алғаш рет жолбарыс жабайы табиғатқа жіберілген болатын. Ол – Үміт есімді ұрғашы Амур жолбарысы.
Үміт те Ресейден жеткізіліп, "Іле-Балқаш" резерватына бейімделген.
Экология министрлігінің мәліметінше, Үміт қазір резерват аумағына үйреніп, өздігінен аң аулап жүр. Мамандар оның қозғалысын спутниктік қарғыбау арқылы бақылауда.
Осылайша, бүгінде Қазақстанның жабайы табиғатында екі жолбарыс мекендейді.
Ал мамыр айында Ресейден жеткізілген тағы екі жолбарыстың күшігі әзірге мамандардың бақылауында. Оларды табиғатқа жіберу туралы шешім өскеннен кейін және тиісті сынақтардан өткен соң қабылданады.
Қазақстанда жолбарыстар неге жойылып кеткен?
Бұрын Қазақстанның Іле өзені аңғары мен Балқаш көлінің оңтүстігінде Тұран жолбарысы мекендеген. Алайда ХХ ғасырдың ортасында бұл жыртқыш ел аумағынан толық жойылды.
Бұған тоғайлы ормандардың азаюы, жабайы тұяқты жануарлар санының қысқаруы және браконьерлік себеп болған.
Жолбарыстарды қайта жерсіндіру мақсатында 2018 жылы "Іле-Балқаш" мемлекеттік табиғи резерваты құрылды. Онда жануарлардың тіршілік ету ортасын қалпына келтіру және қорек болатын аңдардың санын көбейту жұмыстары жүргізіліп келеді.
2026 жылғы мамырда Ресейдің Хабаровск өлкесінен Қазақстанға төрт Амур жолбарысы – екі ересек жануар мен екі күшік жеткізілген.
Амур жолбарысы генетикалық тұрғыдан Қазақстанда бұрын мекендеген Тұран жолбарысына жақын болғандықтан, жойылған популяцияны қалпына келтіру үшін осы түр таңдалған.
Бағдарламаның түпкі мақсаты – Іле өзенінің атырауы мен Балқаш маңында өздігінен көбейіп, табиғи ортада тіршілік ете алатын жолбарыстар популяциясын қалыптастыру.
