Ұлттық қауіпсіздік пен әскери күш: Қазақстан қорғаныс қабілетін қалай күшейтеді?
Елдің тәуелсіздігін сақтап қалу үшін саяси ерік пен экономикалық тұрақтылықпен қатар, мықты қорғаныс жүйесі де қажет. Әлемдегі қауіпсіздік ахуалы құбылып тұрған кезеңде Қазақстан үшін мемлекеттің қорғаныс қабілетін жетілдіру ұлттық мүддені қорғаудың маңызды шарттарының біріне айналып отыр.
Қазақстанның әскери саясатының өзегінде елдің аумақтық тұтастығын сақтау және сыртқы қауіптердің алдын алу міндеті тұр. Бұл бағыттағы жұмыс тек әскери техниканы жаңартумен шектелмейді. Кәсіби әскери кадр даярлау, басқару жүйесін жетілдіру, әскердің жедел әрекет ету мүмкіндігін арттыру және заманауи технологияларды енгізу де қорғаныс әлеуетінің құрамдас бөлігі.
Қазір әскери қауіптің сипаты да өзгерді. Бұрын мемлекеттің қауіпсіздігіне негізгі қатер дәстүрлі қарулы қақтығыстармен байланысты болса, бүгінде кибершабуыл, ұшқышсыз ұшу аппараттары, ақпараттық ықпал және трансұлттық қылмыс секілді факторлар алдыңғы қатарға шықты. Мұндай жағдайда армия жаңа технологияларды меңгеріп қана қоймай, өзгермелі қауіптерге жылдам бейімделе алуы тиіс.
Қазақстанның әскери ынтымақтастыққа мән беруінің бір себебі де осы. Шетелдік әріптестермен бірлескен оқу-жаттығулар өткізу, әскери мамандар арасында тәжірибе алмасу және бітімгерлік даярлықтан өту қазақстандық әскердің кәсіби мүмкіндігін кеңейтуге жол ашады. Мұндай байланыстар төтенше жағдайда өзара іс-қимыл жасау дағдыларын жетілдіруге мүмкіндік береді.
Дегенмен халықаралық әскери байланыстарды дамыту кезінде Қазақстанның ұлттық мүддесі басты орында тұруы қажет. Әріптестік елдің қорғаныс қабілетін күшейтіп, сыртқы саясаттағы дербестігіне нұқсан келтірмеуі керек. Сондықтан әскери саладағы ынтымақтастық өзара сенім, теңдік және ортақ қауіпсіздік қағидаттарына негізделгені маңызды.
Егемендік ұғымын тек мемлекеттік шекарамен өлшеу жеткіліксіз. Қажет кезде ел аумағын қорғауға қауқарлы армия, кәсіби әскери мамандар және заманауи қорғаныс инфрақұрылымы да тәуелсіз мемлекеттің маңызды тіректерінің бірі.
Бұл ретте отандық қорғаныс өнеркәсібінің дамуы да назардан тыс қалмауы тиіс. Әскери техника мен қажетті жабдықтардың бір бөлігін өз ішінде өндіру елдің сыртқы жеткізілімдерге тәуелділігін азайтып, стратегиялық тұрғыдан тұрақты болуына ықпал етеді.
Қазақстан үшін қуатты қорғаныс жүйесін қалыптастырудың мақсаты – соғысқа дайындалу емес, бейбіт өмірдің қауіпсіздігін қамтамасыз ету. Әскердің әлеуеті жоғары болған сайын мемлекет өз аумағын, азаматтарын және ұлттық мүддесін қорғауда сенімдірек әрекет ете алады.
Сондықтан қорғаныс саясаты – тек әскери салаға қатысты мәселе емес. Ол мемлекеттің тұрақтылығы, егемендігі және болашаққа деген сенімділігімен тікелей байланысты. Бүгін қалыптасқан қорғаныс әлеуеті ертеңгі қауіпсіздіктің негізін қалайды.
