Есірткі айналымына қарсы күрес жаңа деңгейге көтерілді
Астанада құқық қорғау құрылымдары мен халықаралық сарапшылардың қатысуымен химиялық заттардың қозғалысын бақылау және есірткі қылмысының жаңа түрлеріне қарсы іс-қимыл мәселелері талқыланған кәсіби кездесу өтті.
Басқосудың негізгі мақсаты – заңсыз айналымды анықтауда қолданылатын заманауи талдау құралдарын жетілдіру, мемлекеттік органдар арасындағы үйлесімді жұмысты күшейту және халықаралық тәжірибені ортақ іске енгізу болды. Кеңес жұмысына Қазақстанның құқық қорғау және қаржылық бақылау жүйесіне кіретін бірнеше ведомствоның өкілдері қатысты. Сондай-ақ АҚШ-тың есірткіге қарсы қызметтері мен кедендік бақылау саласының мамандары тәжірибелерімен бөлісті. Сарапшылар халықаралық қылмыстық желілердің жұмыс тәсілдері өзгерген сайын, оларға қарсы қолданылатын әдістер де үздіксіз жаңарып отыруы тиіс деген ортақ пікір білдірді. Талқылаудың өзегіне химиялық прекурсорлардың қозғалысын ерте кезеңде анықтау, тәуекелі жоғары жеткізу бағыттарын алдын ала болжау және ақпараттық деректерді кешенді талдау мәселелері шығарылды. Мамандар бүгінде қылмыстық құрылымдардың жасырын логистика, электронды төлем жүйелері және цифрлық байланыс арналары арқылы әрекет ететінін айтып, мұндай қауіпке тек технологиялық мүмкіндіктерді тиімді пайдалану арқылы жауап беруге болатынын жеткізді.
Кездесу барысында Қазақстанда құрылып жатқан Ұлттық ведомствоаралық таргетинг орталығының жұмысына ерекше назар аударылды. Оның негізгі міндеті – әртүрлі мемлекеттік органдардағы ақпаратты бір жүйеге шоғырландырып, тәуекелдерді автоматты түрде бағалау және заңсыз әрекеттердің ықтимал белгілерін алдын ала анықтау. Сарапшылар мұндай модель құқық қорғау органдарының жеделдігін арттырып қана қоймай, шешім қабылдау сапасын да күшейтетінін атап өтті. Шетелдік мамандар үлкен деректерді өңдеу, химиялық заттардың халықаралық қозғалысын бақылау және арнайы цифрлық платформалардың көмегімен күмәнді операцияларды сүзгіден өткізу бағытындағы тәжірибелерін таныстырды. Сонымен бірге заңсыз жеткізу арналарына тосқауыл қою үшін бірлескен іс-қимыл алгоритмдерін әзірлеу қажеттігі сөз болды.
ҚР ІІМ Есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл комитетінің мәліметінше, қазіргі таңда ұйымдасқан қылмыстық топтар криптовалюталар мен интернет сервистерін кеңінен пайдаланып келеді. Осыған байланысты құқық қорғау органдары да қылмыспен күрестің дәстүрлі тәсілдерінен бөлек, цифрлық талдау мен халықаралық ақпарат алмасуға басымдық беруде. Жыл басынан бері елімізде мыңдаған есірткіге қатысты құқық бұзушылық анықталып, бірнеше ұйымдасқан қылмыстық құрылымның қызметі тоқтатылды. Сонымен қатар синтетикалық есірткі өндіретін жасырын зертханалар әшкереленіп, ірі көлемдегі есірткі мен прекурсорлардың заңсыз айналымға түсуіне жол берілмеді.
Кездесу соңында қатысушылар трансұлттық қылмысқа қарсы күресте тек ұлттық деңгейдегі шаралар жеткіліксіз екенін атап өтті. Олардың пікірінше, ақпараттық технологияларды тиімді пайдалану, кәсіби тәжірибе алмасу және халықаралық үйлестіруді күшейту ғана есірткі бизнесінің жаңа схемаларына уақтылы тосқауыл қоюға мүмкіндік береді.
