Трамп Иранға экономикалық қысымды күшейтуді көздейді
АҚШ президенті Дональд Трамп Иранға қарсы жаңа әскери операция бастауға бұйрық берудің орнына, Тегеранға экономикалық қысымды күшейтуге дайын екенін аңғартты.
Бұл туралы 9 тамызда Axios басылымы Трамппен телефон арқылы болған қысқа сұхбаттан кейін хабарлады.
Иран 8 тамызда Ормуз бұғазы арқылы кеме қатынасын қайта жандандыру үшін бірқатар талаптарын жариялаған. Алайда Трамп Вашингтонның бұл талаптарға аса мән беріп отырмағанын айтты.
«Біз олармен келіссөзді жартылай ғана жүргізіп жатырмыз. Біз Ирандағы жағдайды, ондағы орасан инфляцияны және олардың ақшасы жоқ екенін жай ғана бақылап отырмыз», – деді Ақ үй басшысы.
Трамптың айтуынша, АҚШ енгізген теңіз блокадасы Ирандағы экономикалық дағдарысты одан әрі ушықтырған. Оның сөзінше, Тегеран билігінің тіпті әскери қызметкерлерге төлем жасауға қаражаты жетпей отыр.
Иранның жаңа талаптары
8 тамызда Тегеран Вашингтоннан санкцияларды алып тастауды және биыл маусымда жасалған өзара түсіністік туралы меморандумды бұзғаны үшін өтемақы төлеуді талап етті.
Tasnim агенттігінің мәліметінше, Иранның Жоғары ұлттық қауіпсіздік кеңесінің басшысы Мохаммад Багер Зольгадр АҚШ-тан Иранға бұдан былай қауіп төндірілмейтініне кепілдік беруді талап еткен.
Тегеран қойған өзге шарттардың қатарында АҚШ әскерін аймақтан шығару, Иран порттарының теңіз блокадасын тоқтату, санкцияларды алып тастау, бұғатталған активтерді босату және Иранға жасалған соққылар үшін өтемақы төлеу бар.
Сонымен қатар Иранның Жоғары ұлттық қауіпсіздік кеңесі Ливан, Палестина, Йемен және Ирактағы Иран одақтастарына қарсы «агрессияны» тоқтатуды талап етті.
Иран Ислам революциясы сақшылар корпусы (КСИР) Ормуз бұғазының ашылуы Иран мен Оман арасындағы келіссөздерге байланысты емес екенін мәлімдеді. 9 тамызда КСИР бұғаздың «қарсы тарап Иранның барлық талабын орындағанға дейін» жабық қалатынын растады.
Бұзылған бітім
АҚШ пен Иран 17 маусымда қол қойған негіздемелік келісімде әскери қимылдарды тоқтату және Ормуз бұғазындағы блокаданы алып тастау қарастырылған еді.
Алайда 25 маусымда Иранның камикадзе-дроны бұғаз арқылы өтіп бара жатқан азаматтық танкерге шабуыл жасады. Бұған жауап ретінде АҚШ Иран аумағындағы бірнеше нысанға соққы берді.
8 шілдеде Анкарада өткен НАТО саммитінде Дональд Трамп Иранмен жасалған өзара түсіністік туралы меморандумның енді күшінде емес екенін мәлімдеді. Осыдан кейін АҚШ Иранға қарсы мұнай санкцияларын қайта енгізді.
