Терроризммен күрес: жаңа қадамдар мен нақты тетіктер
2025 жылғы 9 шілде күні Астана қаласында Қазақстан Республикасы Терроризмге қарсы орталығының кезекті жиналысы өтті.
Бұл жолғы отырыс экстремизм мен терроризмге қарсы іс-қимылдың жаңа кезеңіне қадам басқан ел үшін ерекше мәнге ие болды.
Жиынға еліміздің арнаулы, құқық қорғау, орталық мемлекеттік және облыстық деңгейдегі жергілікті атқарушы органдарының, сондай-ақ республикалық маңызы бар қалалар мен Астананың басшылары қатысты. Мұндай ауқымды құрам жиын тақырыбының стратегиялық маңыздылығын көрсетеді.
Экстремизм профилактикасы – басты назарда. Жиналыс барысында күн тәртібіне қойылған негізгі мәселелердің бірі – экстремизм профилактикасы болды. Соңғы жылдары Қазақстан қоғамында діни, этникалық немесе саяси радикализмнің таралуына тосқауыл қою маңызды міндетке айналды.
Ұлттық қауіпсіздік комитетінің мәліметінше, профилактикалық шаралардың тиімділігін арттыру үшін өңірлік деңгейде нақты алгоритмдер мен дер кезінде қабылданатын шешімдер қажет. Бұл бағытта 2024–2025 жылдар аралығында жүргізілген сараптамалар мен алдын алу жұмыстары талданып, бірқатар өңірлерде оң нәтижелер бары айтылды.
Сонымен қатар ақпараттық-түсіндіру жұмыстары, жастар мен әлеуметтік осал топтар арасында діни сауаттылықты арттыру, білім беру ұйымдарында тәрбиелік бағдарламаларды күшейту сынды ұсыныстар талқыланды.
Жарылғыш заттар – бақылауда. Жиынның келесі маңызды тақырыбы – жарылғыш заттар мен олардың прекурсорларының террористік мақсатта қолданылуына жол бермеу шаралары болды.
ҰҚК өкілдері бұл мәселеде қазіргі таңда логистика, химия және ауыл шаруашылығы салаларында қолданылатын кейбір заттардың заңсыз айналымға түсу қатері бар екенін атап өтті. Террористік әрекеттердің алдын алуда дәл осы бағыттағы ведомствоаралық үйлестіру, мониторинг жүйесін жаңғырту, сондай-ақ жеке кәсіпкерлік субъектілерімен жұмыс істеу маңызды.
Бұл тұрғыда әсіресе шекаралық аймақтардағы бақылау күшейтіліп, заңнамаға бірқатар нақтылау енгізу туралы бастамалар көтерілді. Сарапшылардың пікірінше, мұндай әрекеттер террористік топтардың ел ішінде әрекет ету мүмкіндігін күрт шектейді.
Қорытынды шешімдер мен міндеттер. Жиын соңында хаттамалық шешім қабылданды. Құжатта әрбір қатысушы органға нақты тапсырмалар жүктеліп, іске асыру мерзімдері белгіленді. Сондай-ақ, өңірлік әкімдіктерге терроризмнің алдын алу жөніндегі кешенді жоспарларды жаңарту, профилактикалық топтарды қайта құрылымдау, қоғаммен байланысты нығайту секілді міндеттер қойылды.
Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің баспасөз қызметі мәлімдегендей, бұл шешімдер елдің ұлттық қауіпсіздік стратегиясына толық сай келеді және 2025–2027 жылдарға арналған Терроризмге қарсы іс-қимыл бағдарламасының аясында жүзеге асырылады.
Терроризмге қарсы күрес тек қана арнаулы органдардың жұмысы емес – бұл барлық мемлекеттік құрылымдардың, жергілікті атқарушы биліктің және азаматтық қоғамның бірлескен жауапкершілігі. 2025 жылғы 9 шілдеде өткен жиналыс – Қазақстанның терроризм мен экстремизмге қарсы іс-қимыл саласындағы ұстанымының нақты әрі дәйекті екенін көрсететін маңызды қадам. Қабылданған шешімдер мен жүктелген міндеттер – қауіпсіздік саласындағы ведомстволардың үйлесімді жұмысына негізделген жаңа кезеңнің бастауы.
Профилактикалық шаралардың күшеюі, жарылғыш заттар айналымын бақылауға алу, ақпараттық және идеологиялық тұрақтылықты қамтамасыз ету – бұл тек тактикалық шаралар емес, ұлттық қауіпсіздік стратегиясының ажырамас бөлігі.
Бастысы – қауіпсіздік саласындағы жауапкершілік тек құқық қорғау органдарына ғана емес, барлық мемлекеттік институттар мен қоғам өкілдеріне ортақ міндет екені тағы бір мәрте дәлелденді. Терроризммен күрестегі тұрақтылық – жүйелі әрекет пен қоғамдық қолдауға сүйенгенде ғана нәтижелі болмақ.
